Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan aylık alan kişilerin daha sonra bir mahkeme kararı ile bu aylık haklarının ortadan kalktığı durumlarda kurum tarafından “yersiz ödeme” adı altında ilgililerden daha önce ödenen aylıkları talep edilebilir. Bu durum 5510 sayılı kanunun 96. Maddesinde düzenlenmiştir.
5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre; kurumca, yersiz olarak yapıldığı tespit edilen, kişinin kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmamış olan ödemeler; ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanuni faizi ile birlikte, ilgililerin kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir. İlgililer adi maluliyet aylığına hak kazanmışsa, bu aylıklarının % 25 oranında kesilmesi suretiyle “yersiz ödeme” mahsuben tahsil edilecektir. Bir aylık ve gelirin olmadığı durumlarda tahsilat genel hükümlere göre yapılacaktır.
Mahsup, en eski borçtan başlanarak yapılacak, kanuni faiz kalan borca uygulanacaktır. Borcun tahakkuk ettirilmesi sırasında her hangi bir faiz hesaplanmayacak, bu şekilde tahakkuk ettirilen borç için faiz başlangıç tarihi, borcun tebliğ edildiği tarihi takip eden yirmi dördüncü ayın bittiği tarih olacaktır.
Bu maddenin uygulanması hakkında “Fazla veya Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” (Resmi Gazete No: 27010 – Resmi Gazete Tarihi: 27.09.2008) hükümlerine göre; yönetmeliğin 5/1 maddesinde “kasıtlı ve kusurlu davranışlar” sınırlı bir şekilde sayılmıştır.
Gelir ve aylıklardan kesinti yapmak suretiyle geri alma süresinin beş yılı aşacağının anlaşılması durumunda, kurumun hatalı işlemlerinden doğan fazla veya yersiz ödemeler hariç olmak üzere, ayrıca icrai takibata da geçilir. Eğer ilgilinin kasıtlı veya kusurlu bir davranışı yoksa icrai takibata geçilemez. 31.03.2024